Zuurstofgehalte (O2 )

Het opgeloste zuurstof gehalte is een van de belangrijkste waarde in een vijver. Zuurstoftekort is één van de meest voor­komende acute sterf te oorzaak bij vissen.

Wanneer kan een zuurstoftekort sterfte veroorzaken?
Het gehalte aan zuurstof dat opgelost wordt in het water, hangt af van een aantal belangrijke factoren:

  • Hoe hoger de watertemperatuur, hoe lager het zuurstof gehalte in het water. Tijdens de warme zomermaanden ligt het zuurstof gehalte van het water lager.
  • Hoe lager de luchtdruk, hoe minder dif­fusie er is van het zuurstof in het water. Bij onweerachtig weer, voorafgaande aan een storm, is de luchtdruk laag, zodat dan ook het zuurstofgehalte in het water laag zal zijn.
  • Indien er planten of algen aanwezig zijn in de vijver, is het zuurstof gehalte het laagst 's morgens aangezien de planten gedurende de nacht zuurstof verbruiken. Bij sterfte is het daarom aan te raden om 's morgens het zuurstof gehalte te meten.
  • Hoe meer organische afval, hoe lager het zuurstof gehalte. Bij overmatig voede­ren en overbezetting zal het zuurstof­gehalte dalen. De talrijke nitrificerende bac­teriën die het organisch materiaal afbreken, verbruiken immers grote hoeveelheden zuur­stof.
  • Snelstromend water bevat meer opge­loste zuurstof dan stilstaand water. In een goed werkzame filter passeert de volledige vijverinhoud ten minste om de 3 à 4 uur. Naast het belang voor de bacteriologische filter is deze zuurstofvoorziening een reden waarom de waterpomp altijd moet blijven werken, ook 's nachts en 's winters.
  • Hoe meer zouten er in het water opge­lost zijn, hoe lager het zuurstof gehalte van dit water. Dit is de reden waarom zeewater veel minder zuurstof bevat dan zoetwater.

    Als conclusie kan men stellen dat de meeste sterftegevallen ten gevolge van zuurstoftekort voorkomen na een warme onweerachtige nacht in een overbezette, onvoldoende gefilterde vijver met een hoog zoutgehalte.

    Zuurstofpomp
  • Daarom is het aan te raden om tijdens deze risico perioden het zuurstof gehalte op te drijven via venturi, zuurstofpompen, fonteinen, enz. Dit is zeker 's nachts noodzakelijk.

    Hoe stelt men de diagnose van zuurstofte­kort en welke symptomen kan men zien?
    Men kan het zuurstofgehalte exact meten met behulp van een digitale zuurstofmeter. Als vuistregel kan men stellen dat koudwa­tervissen minimaal 6 mg/l 02 nodig heb­ben. Uit het gedrag van de vissen kan men echter ook al veel afleiden. Vissen die zich bevinden in water met een laag zuurstof­gehalte zijn loom en hangen vaak aan het wateroppervlak en in de buurt van de waterinstroom.

    Dode Vissen door zuurstoftekort.
    Dode vissen
  • Tijdens een zuurstof tekort sterven eerst de grootste vissen aangezien deze het meeste zuurstof nodig hebben.

    Samenhang van het zuurstofgehalte met andere waterparameters
    De samenhang met andere waterwaarden is ook belangrijk. Hoe meer zuurstof we in het water brengen, hoe lager het C02 gehalte en de carbonaathardheid (KH) en hoe hoger de zuurtegraad (pH).

    Zuurstofmeter
    zuurstofmeter
  • Kan er ook teveel zuurstof in het water opgelost zijn?
    Een oververzadiging aan gassen (naast zuurstof voornamelijk stikstof) in het water kan aanleiding geven tot de zoge­naamde gasbelletjesziekte. Deze gas­belletjes worden opgenomen in het lichaam van de vis. Wanneer ze verstopt raken in het hart of in de grote bloed­vaten, kan dit acute sterfte veroorzaken, vnl. bij kleinere vissen. Typisch neemt men hierbij de gasbelletjes ter hoogte van de kieuwen, ogen, vinnen en mond waar.

    Gasbelletjesziekte kan ontstaan bij een lek in de aanzuigbuis van de pomp. Ook een plotse temperatuurstijging vermindert de oplosbaarheid van de gassen in het water waardoor gasbelletjes ontstaan. Als behandeling kan men de vissen tijde­lijk overplaatsen naar (on) verzadigd water probeer de situatie in de vijver zo langzaam mogelijk weer normaal te laten worden
    door de vijver minder te beluchten. Het kan soms enkele weken duren vooraleer een koi met gasbelletjesziekte weer genezen is.

    Gasbelletjes op rugvin
    Gasbel op rugvin<>